آلودگی با فلزات سنگین

آلودگی با فلزات سنگین یکی از معضلات جهان امروز است.  در اصل میزان فلزات سنگین در پوسته خارجی زمین ناچیز است اما استخراج معادن و ساخت فراورده های صنعتی با استفاده از این دسته از عناصر باعث شده است بتدریج حضور این فلزات در اطراف ما زیاد و زیادتر شود بگونه ای که حالا صحبت از آلودگی خاک، آب یا مواد غذایی با فلزات سنگین است. به این معنا که در برخی از موارد آنقدر میزان این فلزات در محیط یا مواد غذایی افزایش یافته است که از جنبه آلودگی باید به موضوع نگاه شود.

اصولا نیاز بدن انسان و دیگر موجودات زنده به فلزات سنگین بسیار ناچیز است. به برخی عناصر مثل جیوه، سرب و کادمیم نه تنها نیازی نیست که بخاطر سمیت آنها، باید از آنها احتراز کرد. به همین جهت با توجه به شرایط موجود و شناخت مضرات آلودگی محیط با فلزات سنگین تلاش متخصصان و کارشناسان بر آن است که آلودگیهای ناشی از این فلزات کاهش یافته و حتی المقدور کنترل شده باشد.

آلودگی آب با فلزات سنگین

در مقایسه با خاک، آلودگی آب سریع اتفاق می افتد. اگر جریان آب در حین عبور از خاک با فلزات سنگین برخورد کند، بتدریج بخشی از فلزات وارد آب میشوند. طبیعتاً برخی پارامترها نظیر pH ، سرعت جریان و همچنین مدت و سطح تماس بر میزان آلوده شدن آب موثر هستند. چه میزان از فلزات سنگین باید در آب باشد تا به آن آب آلوده گفته شود؟ پاسخ بستگی به نوع مصرف دارد. برای مثال چنانچه آب شرب مد نظر باشد در استاندارد 1053 حدی برای آن مشخص شده است که اگر از آن حد میزان فلزات بیشتر باشد آب آلوده محسوب شده و برای آشامیدن مناسب نخواهد بود.

حد آلودگی آب آشامیدنی به  فلزات سنگین مطابق با استاندارد ملی (۱۰۵۳) mg/lit

آلودگی مواد غذایی 

وقتی مزارع کشاورزی با پسابهای صنعتی آبیاری شوند بخشی از فلزات سنگین از راه ریشه جذب گیاهان مزرعه میشوند. محصولات مزرعه چنانچه مستقیما توسط انسان مصرف شوند یا ابتدا در اختیار دامها قرار داده شوند و بعد گوشت این دامها به مصرف انسانها برسد، در هر دو صورت فلزات سنگین نهایتا وارد بدن انسانها خواهند شد. به همین خاطر لازم است چرخه ورود این فلزات به طبیعت و محیط زیست کنترل شود تا متعاقب آن همراه مواد غذایی فلزات کمتری وارد بدن انسانها شود. در استاندارد 12968 برای سه فلز سمی سرب، کادمیوم، جیوه و شبه فلز آرسنیک جهت 27 گروه از مواد غذایی حدی برای آلودگی آنها تعریف شده است

حد آلودگی مواد غذایی به فلزات سنگین سمی در استاندارد INSO 12968  (واحد میلی گرم بر کیلوگرم ماده غذایی)

آلودگی خاک

آلودگی خاک توسط فلزات سنگین از جمله آلودگیهایی است که رفع آن بسیار بسیار پر هزینه و وقت گیر است. اگر منشا آلودگی خاک طبیعت نباشد به احتمال زیاد استخراج معاون و پسابها و پسماندهای صنعتی عامل آن می باشند. پالایش خاک  یا SOIL REMEDIATION  از روشهای فیزیکی  شیمیایی، بیولوژیکی و حرارتی قابل انجام است با اینحال با توجه به پرهزینه بودن پالایش خاک، همیشه اولویت جلوگیری از آلوده شدن خاک خواهد بود. سازمان حفاظت محیط سطح آلودگی خاک توسط فلزات سنگین را با توجه به کاربریهای مختلف منتشر نموده است که جدول زیر یکی از آنها میباشد. برای اطلاعات بیشتر لطفا به صفحه جدول استاندارد فلزات سنگین در خاک مراجعه فرمایید.

آزمایشگاه دانش بنیان آرین فن آزما مجهز به دستگاههای پیشرفته  ICP MASS  و ICP OES آلودگی آب، خاک، مواد غذایی و بافت گیاهی و جانوری  به انواع فلزات سنگین را شناسایی و گزارش مینماید. لطفا جهت ارسال نمونه یا دریافت اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.
صفحات مرتبط: آرسنیک برنج چیست، آرسنیک در آب، اندازه گیری کادمیوم، اندازه گیری سرب، اندازه گیری جیوه