سدیم کربنات یا کربنات سدیم که اگر بی آب باشد به آن سودا اش هم میگویند کاربردهای وسیعی در صنایع مختلف دارد. این ماده در طبیعت وجود دارد ضمن آنکه به علت کاربردهای وسیع بصورت صنعتی نیز تولید میشود. سدیم کربنات سفید رنگ بوده و انحلال پذیری خوبی در آب دارد. جاذب رطوبت است و در صورت انحلال در آب، به آب خاصیت قلیایی میدهد. از همین خصوصیت کربنات سدیم جهت کنترل pH آب استخر یا مواد غذایی استفاده می شود. از دیگر کاربردهای کربنات سدیم، صنایع شوینده و صابونسازی، صنعت رنگ سازی، صنایع نساجی، چرم سازی، کاغذ و مقوا، صنایع فلزی، تصفیه نمک، باتری سازی، ریخته گری و دیگر صنایع شیمیایی می باشد با اینحال مهمترین کاربرد کربنات سدیم در صنایع تولید شیشه است. نزدیک به پنجاه درصد کربنات سدیمی که در جهان تولید میشود در این صنعت مصرف میشود. با توجه به خاصیت قلیایی که کربنات سدیم دارد، با استفاده از آن دمای مورد نیاز کوره تولید شیشه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه کاهش می یابد و همین موضوع موجب صرفه جویی قابل ملاحظه ای در هزینه تولید شیشه میشود.
سدیم کربناتها با توجه به چگالی آنها به دو گرید سبک و سنگین دسته بندی میشوند. گرید سبک ( 0.45 تا 0.6 گرم بر سانتی متر مکعب) معمولا در صنایع غذایی، تصفیه آب، نفت و چرمسازی کاربرد دارد و گرید سنگین ( 0.85 تا 1.1 گرم بر سانتی متر مکعب) در صنایع شیشه سازی و شوینده.
استاندارد سدیم کربنات
استاندارد سدیم کربنات صنعتی در استاندارد ملی ISIRI 614 تشریح شده است.
| ردیف | ویژگی | حدود قابل قبول |
| 1 | حداقل قلیائیت کل بر حسب کربنات سدیم، درصد جرمی | 98 |
| 2 | حداکثر بی کربنات سدیم ، درصد جرمی | 1.5 |
| 3 | حداکثر سولفات سدیم ، درصد جرمی | طبق توافق تولید کننده و مشتری |
| 4 | حداکثر رطوبت ، درصد جرمی | 0.2 |
| 5 | حداکثر آهن بر حسب میلی گرم بر کیلوگرم | 50 |
| 6 | حداکثر کلرید سدیم، درصد جرمی | 1 |
| 7 | چگالی کربنات سدیم سبک بر حسب گرم بر سانتی متر مکعب | 0.45 تا 0.6 |
| 8 | چگالی کربنات سدیم سنگین بر حسب گرم بر سانتی متر مکعب | 0.85 تا 1.1 |
| 9 | دانه بندی | طبق توافق تولید کننده و مشتری |
استاندارد سدیم کربنات مورد استفاده در تصفیه آب در استاندارد ملی ISIRI 18320 تشریح شده است.
| ردیف | ویژگی | حدود قابل قبول | روش آزمون |
| ۱ | خلوص ، برحسب Na2CO3 ،،درصدجرمی | حداقل ۹۹ | استاندارد ملی ایران ۲-۶۱۴ |
| ۲ | آهن II ، برحسب Fe ، mg/Kg | حداکثر ۲۰ | استاندارد ملی ایران ۸-۶۱۴ |
| ۳ | مواد نامحلول، mg/Kg | حداکثر ۲۰۰ | استاندارد ملی ایران ۳۱۴۴ |
| ۴ | آرسنیک، برحسب As ، mg/Kg | حداکثر ۲ | بند ۵-۴ |
| ۵ | کادمیم ، برحسب Cd ، mg/Kg | حداکثر ۲ | بند ۵-۴ |
| ۶ | سرب،برحسب Pb ، mg/Kg | حداکثر ۲ | بند ۵-۴ |
| ۷ | کروم، برحسب Cr ، mg/Kg | حداکثر ۲ | بند ۵-۴ |
| ۸ | نیکل، برحسب Ni ، mg/Kg | حداکثر ۲ | بند ۵-۴ |
| ۹ | جیوه، برحسب Hg ، mg/Kg | حداکثر ۰٫۱ | بند ۵-۴ |
نمونه برداری
نمونه های آزمایشگاهی مورد نیاز مطابق استاندارد ملی ایران ۹۱۳۶ تهیه شود. همچنین به توصیه های ایمنی استاندارد ملی ایران با شماره ۳۲۳۳ توجه گردد. و موارد مندرج در استاندارد ملی شماره ۳۵۸۴ لحاظ گردد.
آزمایشگاه دانش بنیان آرین فن آزما مطابق گواهی دریافتی از سازمان ملی استاندارد آزمونهای مرتبط با کیفیت سدیم کربنات خوراکی و صنعتی و تشخیص میزان ناخالصیها را انجام میدهد. لطفا جهت دریافت اطلاعات بیشتر یا ارسال نمونه با ما تماس بگیرید.
صفحات مرتبط: آزمایشگاه شیمی، اندازه گیری فنول، اندازه گیری کل هیدروکربنهای نفتی TPH