آب آشامیدنی

آب آشامیدنی

آب آشامیدنی چیست؟

آب آشامیدنی یا آب شرب که در زبان انگلیسی با عبارات Drinking water  و  Potable water معرفی میشود به آبی گفته میشود که حاوی مواد مضر نیست ونوشیدن آن به تندرستی افراد آسیبی وارد نمیکند. اگرچه آب ماده ای حیات بخش است اما به دلیل قدرت حلالیتی که دارد و همچنین گردش آن در محیطهای گوناگون در اشکال مختلفی چون چشمه، رود، قنات، چاه، برکه و دریا، احتمال آلودگی آن همیشه وجود دارد.

تفاوت آب معدنی و آب آشامیدنی

آب معدنی باید از چاه یا چشمه ( آب زیرزمینی) تامین شود. بصورت طبیعی، آب حین عبور از لایه های مختلف زمین، برخی املاح را در خود حل می کند. به همین دلیل میزان املاح محلول در آبهای زیرزمینی نظیر چاه و چشمه همیشه بیشتر است از آبهای سطحی نظیر رودخانه است. اما آب آشامیدنی ممکن است از چشمه، چاه یا رودخانه تامین شده باشد. منشا تامین آبهای آشامیدنی بسته بندی شده حتی ممکن است آب لوله کشی شهری باشد.   اما با انجام آزمایش آب معدنی میتوان اطمینان یافت که آب چشمه یا چاه مورد آزمایش را میتوان به عنوان آب معدنی معرفی کرد یا خیر.

آب لوله کشی بهتر است یا بسته بندی شده

هر کدام محاسن و معایبی دارند. معمولا تصور میشود که آب بسته بندی شده سالم تر است. اما همیشه اینطور نیست. این آبها مشکل میکرو پلاستیکها را دارند. اجزای پلاستیکی بسیار بسیار ریزی که ناخواسته وارد آب میشوند. بنابراین تا هنگامیکه کنترل مناسبی بر آب لوله کشی هست بهتر است از آب بسته بندی شده استفاده نشود. مگر در محلهایی که آب لوله کشی سالم در دسترس نباشد.

آب آشامیدنی بسته بندی بهتر است یا آب معدنی

ارائه یک پاسخ قطعی به این سوال دشوار است چراکه بستگی به شرایط و پارامترهای متعددی دارد. برندهای مختلف آب آشامیدنی و آب معدنی کیفیت ثابت و یکسانی ندارند که با یکدیگر قابل مقایسه نمی باشند. با اینحال اگر به دنبال یک جواب کلی باشیم میتوان گفت آب اشامیدنی برای استفاده دراز مدت از آب معدنی بهتر است. آبهای معدنی اصولا باید املاح بیشتری داشته داشند.حتی بعضی از آنها ممکن است حاوی املاح خاصی باشند که در مقطع زمانی بخصوصی بسیار هم با ارزش باشند و حتی نیاز به آنها از طرف پزشکان توصیه شود. اما در حالت کلی و دراز مدت نمیتوان مصرف آنها را به همه توصیه کرد.

ویژگیهای آب آشامیدنی

ویژگیهای آب آشامیدنی از سه وجه مورد توجه قرار میگیرد: ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی و میکروبی. در این نوشتار با استفاده از استاندارد آب آشامیدنی کشور به شماره ۱۰۵۳ ISIRI که مربوط به خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب آشامیدنی است به ویژگیهای شیمیایی و فیزیکی آب شرب اشاره میشود. جهت مطالعه آزمایش میکروبی آب لطفاً به صفحه مربوطه مراجعه نمایید.

حد مجاز هدایت الکتریکی 

حد مجازی در استاندارد ملی 1053 برای EC آب آشامیدنی ذکر نشده است. در برخی ماخذ حد مطلوب هدایت الکتریکی بین 100 تا 300 میکروزیمنس اعلام شده است هرچند تا 500 میکروزیمنس هم منابع دیگر کیفیت آب را مطلوب دانسته اند. از 500 تا 2500 میکروزیمنس آب کمی مزه پیدا میکند. از 2500 تا 8000 میکروزیمنس به آب لب شور میگویند و بیش از 8000 میکروزیمنس آب شور گفته میشود.

استاندارد ملی آب آشامیدنی
در استاندارد ملی ۱۰۵۳ ( استاندارد آب آشامیدنی) حدود مطلوب و مجاز کیفیت آب به شرح زیر اعلام شده است.
توضیح: در جدول استاندارد از دو حد مطلوب و مجاز نام برده شده است. حد مطلوب به حدی گفته میشود که در صورت گذر از آن مزه، رنگ یا گوارایی آب کاهش می یابد. حد مجاز هم به حدی گفته میشود که در صورت گذر از آن سلامت مصرف کنندگان به تدریج دچار مخاطره میشود.

جدول ۱ – ویژگی‌های فیزیکی آب آشامیدنی

ردیف ویژگی حد مطلوب مقدار مجاز واحد اندازه‌گیری
۱ کدورت کم‌تر یا مساوی ۱ حداکثر ۵ NTU
۲ رنگ حداکثر ۱۵ پلاتین، کبالت برای رنگ حقیقی آب T.C.U
۳ بو حداکثر ۲ واحد در ۱۲ درجه سلسیوس و حداکثر ۳ واحد در ۲۵ درجه سلسیوس رقم آستانه بو(TON)
۴ pH ۵/۸- ۵/۶ ۰/۹- ۵/۶
۵ طعم فاقد هرگونه طعم نامطلوب
۶ ظاهر فاقد اشیا خارجی مانند: شن و روغن.

جدول ۲ – حداکثر مجاز و مطلوب مواد شیمیایی معدنی موجود در آب آشامیدنی (میلی‌گرم بر لیتر)

ردیف نوع ترکیب حداکثر مطلوب حداکثر مجاز
۱ کل مواد جامد محلول (TDS)a  b1000 ۱۵۰۰
۲ سختی کل بر حسب CaCO3 ۳۰۰
۳ کلرور بر حسب Cl  ۲۵۰ ۴۰۰
۴ سولفات بر حسب SO4  ۲۵۰  ۲۵۰
۵ هیدروژن سولفوره H2S  ۰٫۰۵
۶ آهن بر حسب Fe  ۰٫۳
۷ منگنز بر حسب Mn  ۰٫۱ ۴/۰
۸ آلومینیوم بر حسب Al ۰٫۱  ۱/۰
۹ روی بر حسب Zn  ۳
۱۰ مس بر حسب Cu  ۱ ۲
۱۱ نیترات بر حسب NO3 c50
۱۲ نیتریت برحسب NO2 c3
۱۳ کلسیم برحسب Ca ۳۰۰
۱۴ منیزیم بر حسب Mg
۱۵ آمونیاک بر حسب NH3  ۱٫۵
۱۶ سدیم بر حسب Na ۲۰۰ ۲۰۰

جدول ۳ – حداکثر مقادیر مجاز مواد شیمیایی معدنی سمّی (میلی‌گرم بر لیتر)

ردیف نوع ترکیب بر حسب حداکثر مجاز
۱ آرسنیک As ۰٫۰۱
۲ آزبست MFLa  ۷
۳ سرب Pb ۰٫۰۱
۴ کروم* Cr ۰٫۰۵
۵ سلنیوم Se ۰٫۰۱
۶ کادمیوم Cd ۰٫۰۰۳
۷ آنتیموان Sb ۰٫۰۲
۸ جیوه (معدنی) Hg ۰٫۰۰۶
۹ مولیبدن Mo ۰٫۰۷
۱۰ سیانور CN ۰٫۰۷
۱۱ بر B ۰٫۵
۱۲ نیکل Ni ۰٫۰۷
۱۳ باریم Ba ۰٫۷
۱۴ وانادیوم V ۰٫۱
یادآوری- مقدار ذکر شده برای مقدار کل کروم است.
a- MFL = million fibers per liter  میلیون فیبر بر لیتر (با طول بیش از ۱۰ میکرون)

اگر آب آشامیدنی به سموم دفع آفات نباتی آلوده شود باید بر اساس سموم مجازی که از طرف سازمان جهاد کشاورزی توصیه شده و یا در منطقه به مصرف می‌رسد، جستجو شود و مقدار آن نباید از مقادیر تعیین شده در جدول ۴ به شرح زیر بیشتر باشد.

جدول ۴ حداکثر مجاز برخی از آفت‌کش‌ها در آب آشامیدنی(میلی‌گرم بر لیتر)

ردیف نام ماده حداکثر مجاز
۱ آلاکلر Alachlor ۰٫۰۲
۲ آلدیکارب Aldicarb ۰٫۰۱
۳ آلدرین و دی‌آلدرین Aldrin and dieldrin ۰٫۰۰۰۰۳
۴ آترازین Atrazine ۰٫۰۰۲
۵ کربوفوران Carbofuran ۰٫۰۰۷
۶ کلردان Chlordane ۰٫۲
۷ کلرپیریفوس Chlorpyrifos ۰٫۰۳
۸ کلروتولورن Chlorotoluron ۰٫۰۳
۹ سیانازین Cyanazine ۰٫۰۰۰۶
۱۰ د.د.ت

دی‌کلرودی‌فنیل‌تری‌کلرواتان

DDT

Dichloro Diphenyl Trichloro ethane

۰٫۰۰۱
۱۱ ۱ و ۲- دی برمو ۳ -کلروپروپان ۱,۲-Dibromo-3-chloropropane ۰٫۰۰۱
۱۲ ۲ و ۴- دی کلر و فنوکسی استیک اسید ۲,۴-Dichlorophenoxyacetic acid (2,4-D) ۰٫۰۳
۱۳ ۱ و ۲-دی کلرو پروپان ۱,۲-Dichloropropane ۰٫۰۴
۱۴ ۱ و ۳- دی کلرو پروپن ۱,۳-Dichloropropene ۰٫۰۲
۱۵ اندرین Endrin ۰٫۰۰۰۶
۱۶ ایزوپروتورون Isoproturon ۰٫۰۰۹
۱۷ لیندن Lindane ۰٫۰۰۲
۱۸ ۴- (۲- متیل- ۴-کلروفنوکسی) استیک اسید (MCPA) MCPA [4-(2-methyl-4-chlorophenoxy)acetic acid] ۰٫۰۰۲
۱۹ متوکسی کلر Methoxychlor ۰٫۰۲
۲۰ متولاکلر Metolachlor ۰٫۰۱
۲۱ مولینات Molinate ۰٫۰۰۶
۲۲ پندی متالین Pendimethalin ۰٫۰۲
۲۳ پنتا کلروفنل Pentachlorophenol (PCP) ۰٫۰۰۹
۲۴ پرمترین Permethrin ۰٫۳
۲۵ پیری پروکسیفن* Pyriproxyfen ۰٫۰۱
۲۶ سیمازین Simazine ۰٫۰۰۲
۲۷ تری فلورالین Trifluralin ۰٫۰۲
۲۸ تربوتیل آزین Terbuthylazine ۰٫۰۰۷
۲۹ کلروفنوکسی هربیسایدها

( مستخرج از ۲و۴- D و MCPA )

Chlorophenoxy herbicides (excluding 2,4-D and MCPA)

۲و۴ –  DB ۲,۴-DB ۰٫۰۹
۳۰ دی کلروپروپ Dichlorprop ۰٫۱
۳۱ فنوپروپ Fenoprop ۰٫۰۰۹
۳۲ مکوپروپ Mecoprop ۰٫۰۱
۳۳ ۲-۴-۵ تری کلروفنوکسی استیک اسید ۲,۴,۵-T (2,4,5-trichlorophenoxyacetic acid) ۰٫۰۰۹
یادآوری- در صورتی که پیری پروکسیفن برای اهداف بهداشتی به آب اضافه شود، این مقدار حداکثر مجاز نخواهد بود.

استانداردهای مرتبط با آب آشامیدنی بیشتر از موارد ارائه شده هستند. برای مطالعه کل استاندارد میتوانید به این صفحه مراجعه نمایید. برای مشاوره در خصوص کیفیت با هر منشایی (چشمه، قنات، رودخانه، چاه دستی یا عمیق) و آزمایشهای مربوط، همچنین هزینه آزمایش آب لطفاً با ما تماس بگیرید. همچنین جهت اطمینان از عملکردسیستم تصفیه آب خانگی نیز میتوانید با کارشناسان آزمایشگاه آب آشامیدنی آرین فن آزما مشورت نمایید.

آب آشامیدنی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.