آزمایشگاه خاک شناسی

تفاوت آزمایشگاه خاکشناسی با مکانیک خاک

همه ویژگیهای خاک در اصل میتواند در آزمایشگاههای خاکشناسی مورد سنجش قرار گیرد اما در عرف فعلی کشور، خصوصیاتی از خاک که بر رشد گیاهان موثرند و عامل حاصلخیزی خاک هستند در آزمایشگاههای موسوم به خاکشناسی سنجیده میشوند و خصوصیاتی از خاک که بر استحکام خاک موثرند در آزمایشگاههای موسوم به مکانیک خاک تعیین میشوند. نتایج آزمایش خاکشناسی را مهندسان کشاورزی، باغداران و کشاورزان مورد استفاده قرار میدهند و نتایج آزمایش مکانیک خاک را مهندسان عمران و متخصصین خاک و پی. همچنین آزمایشگاه آب و خاک یا خاکشناسی از وزارت کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست مجوز فعالیت میگیرد و آزمایشگاه مکانیک خاک از وزارت مسکن و شهرسازی.

در آزمایشگاه خاکشناسی به چه مواردی توجه میشود؟
کیفیت خاک تاثیر غیر قابل انکاری بر رشد و سلامت گیاهان دارد. اگر میخواهیم در مورد کیفیت خاک قضاوت کنیم یا پیشنهادی برای بهبود رشد گیاهان بدهیم لازم است اطلاعات دقیقی از کیفیت خاک مزرعه یا باغ داشته باشیم. به همین منظور لازم است از خاک باغ یا مزرعه طبق اصول پذیرفته شده نمونه برداری کرده و به آزمایشگاه خاک ارسال نماییم. در آزمایشگاه پارامترهای زیر مورد سنجش قرار میگیرد.

آزمونهای رایج خاکشناسی

ازت کل ازت آمونیاکی ازت نیتراتی
پتاسیم کل پتاسیم در دسترس پتاسیم محلول
فسفر کل فسفر در دسترس فسفر محلول
آهک کل مواد محلول در آب کل مواد معلق نامحلول در آب
کل عناصر سنگین با هضم اسیدی عناصر سنگین در دسترس عناصر سنگین محلول
گچ رطوبت خاک مواد آلی خاک
شوری کل مواد خنثی شونده بافت خاک

 

برخی تجهیزات رایج آزمایشگاه خاک شناسی

پمپ وکیوم آزمایشگاهی، هیتر، همزن مغناطیسی، کوره الکتریکی، اوگر، شیکر الک، عصاره گیر گل اشباع، شیکر، حمام آبی ، آون، ترازوی دیجیتال، اسپکتروفتومتر، مولتی متر

 

آزمایشگاه خاک شناسی

آزمایشهای خاکشناسی معمولا از دو جنبه دارای اهمیت هستند:

۱) حاصلخیزی خاک  ۲) آلودگی خاک

در مورد اول گزارش آزمایش خاک باید در اختیار یک کارشناس یا مشاور زراعت  قرار گیرد تا تفسیر شود. کارشناس مذکور مطابق با نتیجه آزمایش، پیشنهادهایی به کشاورز یا باغدار ارایه مینماید. این توصیه ها میتواند در مورد نوع و گونه گیاهی باشد که قرار است در مزرعه یا باغ کاشته شود یا میتواند در مورد اضافه کردن مواد مغذی به خاک مزرعه یا باغ باشد که اصطلاحا به آن توصیه کودی گفته میشود.

در مورد دوم معمولا اگر نتیجه آزمایش، آلودگی خاک را نشان دهد لازم است در درجه اول عامل آلودگی خاک شناسایی و مهار شود ( پساب و پسماندهای صنعتی، زهاب کشاورزی و آلودگیهای ناشی از حمل و نقل بیشترین نقش را در آلودگیهای ناشی از فعالیتهای انسان دارند)  و در درجه دوم رفع آلودگی خاک مورد بررسی قرار گیرد. روشهای متنوعی برای رفع آلودگی خاک وجود دارد. متخصصین خاکشناسی و محیط زیست میتوانند با توجه به نوع آلاینده، میزان آلودگی، وسعت زمینهای آلوده، پیشنهادهای اقتصادی مناسبی به مالکان اراضی ارائه دهند. یادآوری میشود در زمینهایی که خاک آلوده دارند هر گیاهی را نمیتوان کاشت. چراکه برای مثال فلزات سنگین میتوانند از طریق میوه، صیفی جات و سبزیجات وارد بدن انسان شوند.

لطفا جهت ارسال نمونه خاک یا دریافت مشاوره در مورد نمونه برداری خاک باغ و مزرعه با آزمایشگاه آرین فن آزما تماس حاصل فرمایید