استانداردهای 1011 و1053 آب آشامیدنی دو استاندارد مهم و پرکاربرد ملی در خصوص کیفیت آب قابل آشامیدن هستند. تنها تفاوتی که این دو استاندارد با یکدیگر دارند آن است که استاندارد 1053 به ویژگیهای شیمیایی و فیزیکی آب آشامیدنی اشاره میکند و استاندارد 1011 به ویژگیهای میکروبی. به بیان دیگر چنانچه قصد دارید از کیفیتی آبی مطمئن شوید که آیا برای آشامیدن مناسب است یا خیر، لازم است الزامات هر دو استاندارد را مد نظر قرار دهید. در ادامه خلاصه ای از دو استاندارد ذکر شده قابل مشاهده می باشد:
جدول 1- مشخصات میکروبی آب طبق استاندارد 1011
| میکروارگانیسم | هدف پایش | حد مجاز |
| کلیفرمهای گرماپای | نظارت و تصدیق | در 100 میلی لیتر قابل شناسایی نباشد |
| اشریشیا کلی | نظارت و تصدیق | در 100 میلی لیتر قابل شناسایی نباشد |
| میکروارگانیسمهای هتروتروف | صحه گذاری تاثیر فرایند گندزدایی در سامانه های آبرسانی | 500 cfu در یک میلی لیتر |
| کلستریدیوم پرفرنژنس | صحه گذاری فرایند فیلتراسیون و گندزدایی در حذف ویروسها و پروتوزوآ | کمتر از یک cfu در 100 میلی لیتر |
جدول2 – خصوصیات فیزیکی آب آشامیدنی
| ویژگی | حداکثر مجاز | واحد اندازه گیری |
| کدورت (NTU) | مطابق استاندارد ملی 1011 | – |
| رنگ | 15 | پلاتین، کبالت برای رنگ حقیقی آب T.C.U |
| بو | 3 | رقم آستانه بو (TON) |
| pH | 6.5 تا 8.5 | – |
| ویژگیهای ظاهری | بدون هرگونه عامل خارجی (مانند ماسه یا روغن) قابل رویت با چشم غیر مسلح | – |
جدول 3 – حداکثر حد مجاز عاملهای معدنی در آب آشامیدنی
| عامل | بر حسب | حداکثر مجاز (میلیگرم بر لیتر) | منبع متداول در آب |
| کل جامدات محلول در آب | TDS | 1000 | منشا طبیعی، فاضلاب، فاضلاب شهری و کشاورزی، پساب صنعتی |
| سختی کل | CaCO3 | ۳۰۰ | منشا طبیعی( فرسایش سنگ های رسوبی و تراوش، رواناب از خاک) ، بطور کلی میزان سختی در آبهای زیرزمینی بالاتر است |
| فلوراید | F | 1.5 | منشا طبیعی ( فرسایش سنگ و خاک)، افزودن به آب برای ارتقای سلامت دهان و دندان |
| کلراید | Cl | ۲۵۰ | منشا طبیعی ( نفوذ آب دریا)، رسوبات نمک محلول، نمک پاشی بزرگراه ها، پساب صنعتی، بهره برداری چاههای نفت، زه آب کشاورزی، شیرابه زباله |
| سولفات | SO4 | ۲۵۰ | پسماندهای صنعتی |
| هیدروژن سولفاید | H2S | ۰٫۰۵ | کاهش اکسیژن و احیای سولفات توسط باکتریها در منابع آب زیرزمینی |
| آهن | Fe | ۰٫۳ | منشا طبیعی ( فرسایش و هوازدگی سنگها و کانی ها) زه آب اسیدی معادن، شیرابه محل دفن بهداشتی، پساب و صنایع مرتبط با آهن |
| منگنز | Mn | 0.1 | انحلال مواد معدنی طبیعی موجود در خاک و سنگ، نخاله های صنعتی، فعالیتهای معدنی و شیرابه محلهای دفن زباله |
| آلومینیوم | Al | 0.2 | منشا طبیعی، استفاده از نمکهای آلومینیوم در تصفیه آب اشامیدنی، ابشویی از مواد مبتنی بر سیمان، انحلال بستر آلومینای فعال |
| روی | Zn | ۳ | منشا طبیعی، آلاینده های صنعتی و خانگی، انتشار از لوله های گالوانیزه، مخازن آب گرم و اتصالات برنجی |
| مس | Cu | 2 | منشا طبیعی، انتشار از لوله های مسی |
| نیترات | NO3 | 50 الف | منشا طبیعی، زه اب یا رواناب حاصل از مصرف کودهای کشاورزی، کود دامی و فاضلاب خانگی، تبدیل آمونیاک اضافی( نیترافیکاسیون) موود در سیستم توزیع |
| نیتریت | NO2 | 3 الف | منشا طبیعی، زه اب یا رواناب حاصل از مصرف کودهای کشاورزی، کود دامی و فاضلاب خانگی، تبدیل آمونیاک اضافی( نیترافیکاسیون) موود در سیستم توزیع |
| آمونیاک | NH3 | ۱٫۵ | منشا طبیعی، انتشار از پسماندهای صنعتی و کشاورزی، گندزدایی آب با کلرآمین |
| سدیم | Na | ۲۰۰ | منشا طبیعی (فرسایش و هوازدگی رسوبات نمک و تماس با سنگ های آذرین، نفوذ آب دریا) فاضلاب و پساب صنعتی، نرم کننده های آب بر پایه سدیم |
| الف : مجموع نسبت غلظت نیترات و نیتریت به مقدار استاندارد نباید از یک بیشتر باشد. | |||
جدول 4– حداکثر مجاز عاملهای ریز آلاینده معدنی
| نام عامل | بر حسب | حداکثر مجاز (میلی گرم بر لیتر) | منبع متداول در آب |
| آرسنیک | As | ۰٫۰۱ | منشا طبیعی ( فرسایش و هوازدگی خاک، مواد معدنی و سنگ معدن)، انتشار از فعالیتهای معدنی و پساب صنعتی |
| سرب | Pb | ۰٫۰۱ | انتشار از سیستم لوله کشی( خطوط سربی و اتصالات برنجی) |
| کروم کل( مجموع کروم 3 و 6) | Cr | ۰٫۰۵ | منشا طبیعی( فرسایش مواد معدنی) انتشار از مصارف صنعتی |
| سلنیوم | Se | 0.04 | منشا طبیعی (فرسایش و هوازدگی خاک و سنگ)، انتشار از خاکستر نیروگاه های ذغال سنگ، معادن ذغال سنگ، فراوری مس و سایر فلزات |
| کادمیوم | Cd | ۰٫۰۰۳ | انتشار از طریق لوله های گالوانیزه و اتصالات جوشی، پسماندهای صنعتی و شهری |
| آنتیموان | Sb | ۰٫۰۲ | منشا طبیعی ( فرسایش خاک)، پساب صنعتی، انتشار از مواد سیستم لوله کشی و اتصالات جوشی |
| جیوه (معدنی) | Hg | ۰٫۰۰۶ | انتشار یا نشت پساب صنعتی، دفع پسماند، آبیاری یا زه آب مناطقی با کاربرد سموم کشاورزی |
| سیاناید | CN | 0.17 | پسابهای صنعتی و معدنی، انتشار از ترکیبات آلی |
| بر | B | 2.4 | منشا طبیعی، شستشو یا رواناب حاصل از مصارف صنعتی |
| نیکل | Ni | ۰٫۰۷ | پساب صنایع تولید فولاد، آبکاری و انتشار از طریق سطوح فلزی در تماس با آب |
| باریم | Ba | 1.3 | منشا طبیعی، انتشار یا نشت پساب صنعتی |
جدول 5- مقادیر حداکثر مجاز برخی از عاملهای گندزدا در آب آشامیدنی ( بر حسب میلیگرم بر لیتر)
| ردیف | عامل | عامل | حداکثر مجاز |
| 1 | مونو کلر آمین | Monochloramine | 3 |
| 2 | کلر | Chlorine | 5 |
| 3 | کلر آزاد باقیمانده | Free Residual Chlorine | مطابق استاندارد 1011 |
| 4 | سدیم دی کلرو ایزوسیانورات | sodium dichloroisocyanurate (برحسب) | 50 |
| 5 | سدیم دی کلرو ایزوسیانورات | cyanuric acid (برحسب) | 40 |
آزمایشگاه تخصصی آب آرین فن آزما آزمونهای مرتبط با کیفیت آب آشامیدنی را انجام میدهد. جهت دریافت اطلاعات بیشتر میتوانید با ما تماس حاصل فرمایید. برای ملاحظه یا دانلود کل استانداردهای 1011 و1053 آب آشامیدنی میتوانید به صفحه اطلاعات مفید مراجعه فرمایید.
صفحات مرتبط: آزمایش آب ، آزمایش آب چاه ، آزمایش آب معدنی