bod چیست
BOD مخفف عبارت Biochemical oxygen demand می باشد. به معنای اکسیژن مورد نیاز میکروارگانییسمها. در اوایل قرن بیستم این پارامتر ابداع شد تا با استفاده از آن تعریف واحدی میان کارشناسان در مورد بار آلی تصفیه خانه ها و اکسیژن مورد نیاز انها بوجود بیایید. اما مفهوم این عبارت چیست؟ برخی میکروارگانیسمها انرژی مورد نیاز خود را از تجزیه مواد آلی موجود در آب و فاضلاب به دست می آورند. این میکروبها برای فعالیت خود از اکسیژن محلول در آب استفاده میکنند. بنابراین BOD مقدار اکسیژنی است که میکروبها در بازه زمانی تعریف شده و شرایط محیطی مشخص مصرف میکنند تا بخشی از مواد آلی موجود در |آب یا فاضلاب را تجزیه نمایند. این پارامتر عموماً با واحد میلیگرم اکسیژن مصرفی بر لیتر آب سنجیده میشود. بازه زمانی رایج برای اندازه گیری BOD پنج روز است. BOD پنج روزه بطور متوسط 68 درصد از BOD کل است در حالیکه BOD ده روزه حدودا 90 درصد از کل BOD می باشد.
چرا BOD مهم است
اگر فاضلابی با BOD بالا وارد یک محیط طبیعی مثلا یک تالاب شود چه اتفاقی می افتد؟ میکروبها در مسابقه مصرف اکسیژن موجود در آب تالاب در مقایسه با ماهیها و دیگر آبزیان دست بالاتر را دارند به این معنا که به سرعت کل اکسیژن موجود در آب تالاب را مصرف میکنند که در نتیجه این اتفاق ماهیها در آب بدون اکسیژن بصورت دسته جمعی خفه میشوند.
اگر فاضلابی با BOD بالا وارد یک محیط انسان ساخت مثلا یک حوض یا یک کانال شود چه اتفاقی می افتد؟ در این مورد هم میکروبها کل اکسیژن موجود در آب را مصرف میکنند. در این حالت فعالیت میکروبهای هوازی متوقف میشود اما به علت وفورغذا اینبار فعالیت میکروبهای بیهوازی آغاز میشود. فعالیت این دسته از میکروبها با انتشار بوی نامطبوع و متعفن همراه است که باعث نارضایتی و اعتراض شهروندان خواهد شد.
در حال حاضر استفاده از پارامتر BOD در تمام صنایع مرتبط با تصفیه آب و فاضلاب رواج دارد. مبنای شرکتهای طراح در محاسبات تصفیه خانه، میزان BOD ورودی به تصفیه خانه و خروجی از آن است. مبنای بررسی بازدهی تصفیه خانه ها نیز میزان حذف BOD می باشد. در محاسبات ارزیابی توان خودپالایی رودخانه ها نیز از این پارامتر استفاده میشود.
اندازه گیری BOD
دو روش اصلی برای اندازه گیری این پارامتر وجود دارد. روش اول که قدیمی تر است، روش رقیق سازی یا وینکلر است و روش دوم روش مانومتری می باشد. مثل هر آزمایش دیگری در زمان اندازه گیری پارامتر BOD باید به مزاحمتها توجه شود. هر ماده ای که بر فعالیت میکروبها تاثیر گذار باشد میتواند در این آزمایش ایجاد خطا کند. برای مثال کلر آزاد میتواند میکروبها را نابود کرده و فعالیت آنها را متوقف نماید. به همین ترتیب انواع آنتی بیوتیک که ممکن است از طریق صنایع داروسازی وارد فاضلابها شود.
در نظر داشته باشید گاه از BOD برای بیان میزان آلودگی استفاده میشود. طبیعتاً هرچقدر میزان BOD بیشتر باشد به آن معنا خواهد بود که به اکسیژن بیشتری نیاز است و فرایند تجزیه سخت تر و زمانبر تر است. سیستمهای هواده در تصفیه خانه های فاضلاب به همین خاطر مرتباً در حال فعالیت هستند تا اکسیژن مورد نیاز میکروبهای هوازی تامین شود. لازم به ذکر است که اگر BOD فاضلابی بسیار زیاد باشد گاه مقرون به صرفه است که در دو مرحله فاضلاب تصفیه شود. مرحله اول از سیستمهای بیهوازی برای کاهش بار آلودگی استفاده شود و در مرحله دوم سیستمهای هوازی مورد استفاده قرار گیرند. فراموش نشود که بجز میزان اکسیژن، شرایط محیطی مانند سرما و گرما یا وجود برخی مواد سمی نیز بر فعالیت میکروبها تاثیرگذار هستند.
علاوه بر BOD سایر پارامترهای مرتبط با کیفیت آب در آزمایشگاه آرین فن آزما اندازه گیری و پایش میشود. لطفا جهت دریافت اطلاعات بیشتر یا ارسال نمونه با ما تماس بگیرید.
صفحات مرتبط:cod چیست ، Bod و Cod چیست، تصفیه فاضلاب صنعتی، نگهداری تصفیه خانه
bod چیست