آب چاه
آزماشهای آب آشامیدنی و آب چاه

کیفیت آب موجود در شبکه لوله کشی آب شهری مرتباً از سوی آزمایشگاههایی مرجع مورد آزمایش قرار میگیرد. اما چنانچه از آب چاه برای تامین آب آشامیدنی یا حتی آبیاری استفاده شود پیشنهاد میشود برای سنجش کیفیت آن آزمایشهایی انجام پذیرد. هرچند که تامین آب مورد نیاز از چاه یکی از روشهای باستانی است که در کشور ما رواج دارد. و در واقع با توجه به اندک بودن رودخانه های دائمی در ایران، استخراج آب از زمین نقش زیادی در گسترش تمدن در مناطق خشک کشور داشته است. با اینحال با توجه به مشخص نیودن منشا و مسیر حرکت آبهای زیرزمینی، سنجش کیفیت آن پیش از مصرف کاملاً منطقی میباشد.

آیا آزمایش پارامترهای شیمیایی آب ضروری است؟

 آبهای سطحی به علت وابستگی مستقیم به میزان بارندگی، از نظر کمیت و کیفیت تغییرات شدیدی دارند. به همین علت رودخانه ای که پرآب است. ممکن است چند ماه بعد به علت برداشتهای فراوان یا اتمام بارندگی کاملاً خشک شود. اما آب چاه اینگونه و از نظر کمیت و کیفیت ثبات نسبی دارد. معمولاً کاهش یا افزایش سطح آب در چاه آهسته و بطئی رخ میدهد.  در مورد کیفیت نیز به همین ترتیب است. سازندهای موجود در آبخوان بر کیفیت آب چاه تاثیرگذار هستند و این تاثیر تغییرات اندکی دارد. برای مثال سازندهای آهکی موجب میشوند غلظت یونهای کلسیم و کربنات در اب چاه زیاد شود. سازندهای نمکی باعث میشوند غلظت یونهای سدیم و کلر در آب چاه افزایش یابند. به علت آنکه بافت خاک تغییرات چندانی ندارد تاثیرات آن نیز تغییرات چندانی ندارد. بنابراین چاه آبی که آبش سخت است معمولا سخت خواهد ماند. این موضوع  در مورد همه پارامترهای شیمیایی صادق است و نیازی به سنجش پیاپی پارامترهای شیمیایی نیست.
پارامترهای شیمیایی آب اشامیدنی شهری بنا بر اعلام آزمایشگاه مرجع، در محدوده استاندارد قرار دارد. با اینحال محدوده استاندارد دقیقاً منطبق با محدوده مطلوب نیست. به این معنا که ممکن است آبی از نظر استاندارد سالم باشد اما گوارا نباشد. و این به علت وجود برخی املاح در آب است که با ایجاد مزه یا بو، آب را از گوارایی خارج میکنند.

برای مشخص شدن کیفیت آب، چه پارامترهایی باید سنجیده شود؟

این موضوع کاملاً به نوع مصرف بستگی دارد. مثلا اگر آبی صرف آشامیدن میشود پارامترهای موجود در استاندارد ۱۰۵۳ آب شرب باید سنجیده شوند. و اگر آبی برای استخر پرورش ماهی مصرف میشود پارامترهای موجود در استاندارد ۸۷۲۶ باید سنجیده شوند.

آب چاه

آیا آزمایش پارامترهای میکروبی آب ضروری است؟

آبهای زیرزمینی به علت گذر از بافتهای ریز خاک فیلتر و تمیز میشوند اما دیده شده است به علت نزدیک بودن چاه فاضلاب به چاه آب و در طول چند سال، بتدریج کانالهایی بسیار ریزی در زیر زمین ایجاد شده است که باعث انتقال سریع  فاضلاب به چاه آب میشود. در این وضعیت مسیر ایجاد شده حالت فیلتر ندارد و بنابراین آلودگی میکروبی به آب چاه راه می یابد. لذا به دارندگان و مالکان آب چاه پیشنهاد میشود در صورت نزدیک بودن چاه فاضلاب و چاه آب، حتما در دامنه زمانی کوتاه مثلا یکماهه کیفیت آب چاه را بسنجند. این موضوع شامل چاههای عمیق هم میشود. چراکه بعضاً مشاهده شده است آلودگیهای میکروبی از کناره لوله استخراج آب، به عمق چاه نفوذ کرده و آن را آلوده کرده اند.
با توجه به تزریق کلر به آب لوله کشی شهری، عموماً این آب فاقد هرگونه میکروبی است. مگر آنکه کلرزنی به میزان کافی انجام نشده باشد یا بر اثر ایجاد ذرات درشت، میکروبها از تاثیر کلر موجود در آب بتوانند در امان بمانند.

 آب شرب و آب آشامیدنی

استاندارد آب اشامیدنی  ۱۰۵۳ isiri توصیف کاملی از کیفیت قابل قبول آب آشامیدنی نموده است. کسانیکه در شهرها زندگی میکنند نیازی به انجام این آزمایش ندارند. چراکه کیفیت آب لوله کشی توسط آزمایشگاههای شرکت آب و فاضلاب مورد آزمایشهای روزانه قرار میگیرد.

البته کسانیکه دستگاه تصفیه آب خانگی دارند میتوانند برای سنجش عملکرد دستگاه خود، برخی پارامترها را بصورت دوره ای آزمایش نمایند. چراکه معمولاً پس از مدتی فیلتر یا ممبران این دستگاهها تخریب میشود و با آزمایش میتوان زمان تعویض و همچنین عملکرد فیلتر یا ممبران جدید را تعیین کرد.

به کسانیکه از آب چاه، چشمه یا قنات به عنوان آب اشامیدنی استفاده میکنند پیشنهاد میشود دستکم یکبار آزمایشهای استاندارد را انجام دهند. در این مورد الزاماً آلودگی میکروبی آب چاه مد نظر نیست. بلکه بنابر تجربه مشخص شده است آب همه چاهها حتی اگر در مناطق بکر هم باشند کیفیت مطلوبی ندارند. برخی سازندهای مواد رادیواکتیو و یا فلزات سنگین دارند. آب گذر کرده از آنها براحتی آلوده شده و برای مصرف کنندگان مشکل آفرین خواهد شد. البته همانطور که پیشتر گفته شد در این مورد نیازی به آزمایشهای مکرر نیست و یکبار آزمایش سالها آرامش را به دنبال خواهد داشت.
برای مطالعه بیشتر به صفحه آزمایش آب مراجعه نمایید.
کیفیت آب استخر شنا، استاندارد آب استخر پرورش ماهی، کیفیت آب گلخانه