بنزوات سدیم خوراکی میتواند به عنوان یک ماده نگهدارنده در جلوگیری از فساد میکروبی بسیاری از مواد غذایی که در آنها استفاده از فرایند حرارتی امکانپذیر نمیباشد و یا در مناطقی که دارای هوای گرم و مرطوب بوده و فاقد سردخانه های مناسب میباشند موثر بوده و مشخصاً میتواند ضایعات مواد غذایی را بطور چشمگیری کاهش دهد.

به نظر میرسد با توجه به کاربرد اجتناب ناپذیر بنزوات سدیم در جلوگیری از رشد میکروارگانیسمها و با توجه به همه فوایدی که بنزوات سدیم میتواند داشته باشد، استفاده از این ماده باید تحت کنترل قرار گیرد. مقدار بنزوات سدیم مورد استفاده و خلوص آن بسیار اهمیت دارد. چون در صورت خلوص نامناسب آن مواد زیانبار براحتی وارد ماده غذایی میشود. نکته مهمتر اینکه کاربرد بی رویه این ماده به منظور پنهان کردن تولید غیراستاندارد و عدم رعایت موازین بهداشتی در تولید محصولات غذایی و حمل و نقل نامناسب باعث ایجاد مشکلاتی در رابطه با سلامت مصرف کنندگان خواهد شد.

در بکارگیری بنزوات سدیم باید دقت شود که این ماده بطور عمده عامل متوقف کننده رشد میکروبهاست و نباید به عنوان از بین برنده میکروارگانیسمها مورد استفاده قرار گیرد. تولیدکنندگان مواد غذایی موظف به رعایت استاندارد ملی ۱۸۳۶ با عنوان ” آیین کار اصول بهداشتی” میباشند تا از آن طریق باعث کاهش بار میکروبی شوند.

ویژگیهای فیزیکی بنزوات سدیم خوراکی:

بنزوات سدیم ماده ای جامد و سفید رنگ و با فرمول شیمیایی C7O2NaH5  و جرم ملکولی ۱۴۴٫۱۱ است. این ماده نمک سدیم اسید بنزوییک است. هنگام حل شدن در آب به فرم فعال اسیدبنزوییک تبدیل میشود. حلالیت آن ۵۰ گرم در هر ۱۰۰ میلی لیتر آب ۲۵ درجه سلسیوس است. در دمای بین صفر تا ۵۰ درجه سانتیگراد این حلالیت ثابت باقی میماند. در دماهای بیشتر، افزایش می یابد. محلول بنزوات سدیم کمی قلیایی است. pH مطلوب برای فعالیت آن حدود ۲٫۵ تا ۴ است. مصرف آن در pHهای بالاتر از ۴٫۵ توصیه نمیشود.بنزوات سدیم به سه شکل گرد، دانه و پرک های بلورین در بازار عرضه میشود. این نمک در آب مطابق با جدول یک استاندارد ۳۵۶۲ حل میشود. اما در اتیل اتر نامحلول است.

بنزوات سدیم خوراکی

ویژگیهای شیمیایی بنزوات سدیم خوراکی:

ردیف ویژگیها حدود قابل قبول
۱ درصد خلوص (بر اساس وزن خشک) ۹۹%
۲ رطوبت حداکثر ۱٫۵%
۳ اسیدیته / قلیاییت گذراندن آزمون ۱۰-۳ استاندارد
۴ موادی که به سهولت اکسیده میشوند گذراندن آزمون ۱۰-۴ استاندارد
۵ مواد آلی کلر دار گذراندن آزمون ۱۰-۵ استاندارد
۶ آرسنیک حداکثر ۳ میلی گرم در کیلوگرم
۷ سرب حداکثر ۱۰ میلی گرم در کیلوگرم

نمونه برداری:
نمونه برداری باید در محلی دور از رطوبت و آلودگی انجام شود. وسایل نمونه برداری باید تمیز و خشک باشند. ظرف نمونه برداری باید از جنس شیشه و خشک و تمیز باشد. متن فوق برگرفته از استاندارد ملی ایران ۳۵۶۲ با نام “بنزوات سدیم مورد مصرف در صنایع غذایی- ویژگیها و روشهای آزمون” میباشد.

حد مجاز بنزوات سدیم موجود در مواد غذایی(منبع: فهرست افزودنیهای مجاز خوراکی وزارت بهداشت)
میزان ADI=5 ( میلی گرم برکیلوگرم وزن بدن)

حد مجاز بنزوات سدیم در ppm توضیحات
انواع سسهای امولسیون شده ۷۵۰ به تنهایی یا در مخلوط اسید سوریبک و نمکهای آن
زیتون فرایند شده ۱۰۰۰ بر حسب اسید بنزوئیک
نوشابه های گازدار ۱۵۰ بر حسب اسید بنزوئیک

 

آزمایشگاه همکار استاندارد آرین فن آزما برابر با گواهی حوزه غذایی دریافت شده از اداره کل استاندارد استان تهران میتواند برابر با استاندارد ملی ISIRI 3562 کیفیت بنزوات سدیم خوراکی را مورد بررسی و مطابقت آن را با استاندارد اعلام نماید.